Almenn afbrotafræði

Verkefni: Tölfræði heimilisofbeldis – greining og túlkun

Markmið

Nemandi les raunverulega skýrslu og vinnur sjálfstæða tölfræði- og félagsfræðigreiningu á útköllum vegna heimilisofbeldis. Gervigreind er notuð sem stuðningstæki – ekki sem staðgengill. Markmiðið er að styrkja hæfni nemenda í að lesa gögn, túlka mynstur og skrifa ígrunduð svör byggð á eigin mati og gagnrýninni hugsun.

Þriggja skrefa verkefni

1. Sjálfstæð vinna (án gervigreindar)

Farðu á síðuna:
https://reykjavik.is/saman-gegn-ofbeldi-tolfraedi

Opnaðu nýjustu skýrsluna og svaraðu eftirfarandi spurningum í eigin orðum:

1. Á hvaða vikudögum er algengast að lögreglan fari í útköll vegna heimilisofbeldis?
2. Hvers vegna heldur þú að dreifingin sé með þessum hætti?
3. Á hvaða tímum sólahrings er algengast að tilkynnt sé um heimilisofbeldi?
4. Hvers vegna heldur þú að dreifingin sé þannig?
5. Hvaða aðili er samkvæmt gögnunum líklegastur til að beita ofbeldi innan heimilisins?
6. Hvað getur gerandi gert til að draga úr heimilisofbeldi? (notaðu t.d. heimildir á heimilisfridur.is)
7. Hvað getur þolandi gert til að leita sér aðstoðar eða verndar? (t.d. bjarkarhlid.is)
8. Hvers vegna skiptir máli að þessi gögn séu birt opinberlega?

2. Aðstoð með gervigreind

Þegar þú hefur svarað spurningunum sjálfur geturðu beðið gervigreind um aðstoð til að dýpka svörin þín. Þú gætir spurt:

• „Af hverju er heimilisofbeldi algengara um helgar eða á kvöldin?“
• „Hvaða félagslegar eða sálfræðilegar skýringar eru á mynstri heimilisofbeldis?“
• „Hvernig virka úrræði eins og Bjarkarhlíð eða Heimilisfriður?“
• „Geturðu útskýrt hvernig gögn um tíðni ofbeldis geta haft áhrif á stefnumótun eða lagasetningu?“

Notaðu svörin til að skoða ný sjónarhorn eða bæta rökstuðning – ekki til að afrita orðrétt.

3. Samanburður og niðurstaða

Skrifaðu stutt lokaorð þar sem þú:

• Berð saman þína eigin greiningu og innsýn AI.
• Útskýrir hvort AI hjálpaði þér að sjá málið í nýju ljósi – eða hvort eitthvað þar hafi verið óljóst eða ófullnægjandi.
• Metur hvort samspil tölfræði og gervigreind hjálpaði þér að skilja málið betur.

Viðbótarhluti: Tölfræði í Excel

Opnaðu töflu sem sýnir fjölda útkalla/tilkynninga 2024 eftir kyni brotaþola (Tafla 1 í skýrslu). Settu tölurnar upp í Excel og búðu til skífurit (pie chart) sem sýnir hlutfall karla og kvenna. Skýrðu myndina með stuttri lýsingu:
– Hver er hlutfallsleg staða kynjanna?
– Hvað segir það þér um samfélagið?