Rannsóknir í félagsf ...

Leiðbeiningar fyrir könnun og úrvinnslu gagna í Google Forms og Excel

1. Uppsetning könnunar í Google Forms

Könnunin verður sett upp í Google Forms, sem er einfalt og notendavænt kerfi til að búa til spurningalista. Við viljum hafa könnunina skýra og einfalda, með 3-5 spurningum auk bakgrunnsbreyta.

Bakgrunnsbreytur

• Kyn (karl, kona, annað)
• Aldur (t.d. undir 16 ára, 16-17 árs, 18-19 ára og 20 ára og eldri)
• Búseta (höfuðborgarsvæði, landsbyggð o.s.frv.)

Þegar könnunin hefur verið sett upp og svör hafa borist, flytjum við gögnin yfir í Excel fyrir frekari úrvinnslu.

2. Úrvinnsla gagna í Excel

2.1 Flytja gögn úr Google Forms í Excel

1. Opnið Google Forms og farið í svarhluta könnunarinnar.
2. Smellið á „Export to Excel“ eða hlaðið niður svörum í CSV-skrá og opnið hana í Excel.
3. Skrifið yfir fyrirsagnir dálkanna eftir því sem þið viljið einfalda skipulagið.

Nú höfum við gögnin og vinnum áfram með þau í þremur skrefum:

2.2 Undirbúningur gagna

Við vinnum með gögnin í þremur gluggum:

1. Frumgögn – Upprunaleg gögn úr könnuninni (ekki breyta).
2. Vinnslugögn – Afrit af frumgögnum þar sem úrvinnsla fer fram.
3. Skilgreiningar – Tafla með gildum sem úthlutað er tölulegum táknum.

Skilgreining breyta:

• Kyn: Karl = 1, Kona = 2, Annað = 3
• Aldur: Undir 16 ára = 1, 16-18 ára = 2, 19-21 ára = 3, 22 ára og eldri = 4

Við færum nú gögnin frá Frumgögnum yfir í Vinnslugögn og kóðum þau með tölulegum gildum.

2.3 Kóðun breyta í Excel

1. Veljið Vinnslugögn og færðu öll gögn yfir í Dálk B.
2. Í Dálk A skrifið þið númerun fyrir hvern þátttakanda (1, 2, 3… upp að síðasta viðmælanda).
3. Opnið leitargluggann með því að ýta á Ctrl + F og leitið að orðinu „Karl“ og veljið Breyta öllu í 1.
4. Endurtakið fyrir önnur gildi (t.d. „Kona“ → 2, „Annað“ → 3).
5. Gerið þetta fyrir allar breytur sem þið hafið skilgreint í Skilgreiningar-glugganum.

Nú erum við komin með tölulegar breytur í Vinnslugögn, sem hægt er að vinna áfram með.

3. Greining gagna með Pivot-töflu

3.1 Búa til Pivot-töflu í Excel

1. Veljið Vinnslugögn.
2. Smellið á Insert → Pivot Table.
3. Búið til nýjan glugga fyrir úrvinnslu (t.d. hægt að nefna hann Tengsl).
4. Veljið Númer (nr.) og færið í Values.
5. Veljið þá breytu sem á að greina (t.d. kyn) og færðu hana í Rows.
6. Veljið fylgibreytu (t.d. viðhorf til lesturs) og setjið í Columns.
7. Breytið stillingum gildissviðs úr Sum yfir í Count (Fjöldi).

Nú sjáum við dreifingu gilda í töfluformi.

3.2 Útreikningur á hlutföllum

1. Afritið pivot-töfluna og límið hana inn fyrir neðan.
2. Í neðri töflunni deilið hverju gildi með heildarfjölda fyrir þá breytu sem verið er að skoða.
3. Smellið á %-táknið til að fá niðurstöðurnar í prósentum.

Dæmi:
Ef 80 karlar svöruðu spurningunni og 50 þeirra kjósa að lesa rafbækur, reiknum við hlutfallið þannig:

• =50/80 → Gefur 62,5%
• Endurtakið fyrir öll gildi í töflunni.

Nú sjáum við hlutfall þeirra sem velja bók eða rafbók greint eftir kyni.

3.3 Gerð myndrits

1. Veljið útreiknaða töfluna.
2. Smellið á Insert → Chart og veljið tegund myndrits (t.d. stöplarit eða kökurit).
3. Skýrið myndritið með lýsandi fyrirsögn.
4. Flytjið myndritið yfir í Word skjalið með niðurstöðunum.

4. Skref fyrir skref samantekt

1. Hanna könnun í Google Forms með 3-5 spurningum.
2. Flytja gögn í Excel og skipta í Frumgögn, Vinnslugögn og Skilgreiningar.
3. Kóða gögnin með tölulegum gildum (t.d. Karl = 1, Kona = 2).
4. Nota Pivot-töflu til að greina tengsl milli breyta.
5. Reikna hlutföll og setja upp prósentutöflu.
6. Búa til myndrit og flytja niðurstöður í Word-skjal.

5. Niðurstöður í Word

Að lokum skaltu færa niðurstöðurnar yfir í Word og fylgja þessari uppsetningu:

Niðurstöður úr könnun

• Hver var rannsóknarspurningin?
• Hverjar voru helstu niðurstöður?
• Myndrit sem sýnir dreifingu svara eftir breytum.
• Stutt túlkun á því sem myndritið sýnir.

Dæmi um túlkun:
„Samkvæmt könnuninni lesa karlar frekar rafbækur (62,5%) en konur (48%). Aftur á móti sögðust 52% kvenna kjósa prentaðar bækur samanborið við 37% karla. Þetta bendir til þess að kyn geti haft áhrif á lestur bóka.“

Samantekt og mat á könnuninni

• Hvernig gekk að framkvæma könnunina?
• Voru einhverjar skekkjur eða takmarkanir?
• Hvað hefði mátt gera betur?

Dæmi:
„Svarhlutfallið var viðunandi, en mögulega hefði mátt fá fjölbreyttara úrtak. Þeir sem tóku þátt voru flestir á aldrinum 16-20 ára, sem gæti skekkt niðurstöðurnar. Í framtíðinni væri hægt að útvíkka könnunina og nota aðrar úrtaksaðferðir.“