Félagsfræði loftslag ...

Hver ber ábyrgð? – Losun og réttlæti í loftslagsmálum

Lýsing verkefnis:

Í þessu verkefni skoðar þú þrjár mismunandi leiðir til að mæla losun gróðurhúsalofttegunda og notar hugtök úr kaflanum til að rökstyðja eigin túlkun á því hvað gögnin segja um neyslu, réttlæti og ábyrgð. Þú mátt nýta gervigreind til aðstoðar – ef þú gerir það, skaltu skrá hvernig og hvers vegna.

Gögn sem þú átt að vinna með:

1. Heildarlosun á hvert land
   Annual CO₂ emissions per country (map)
2. Losun á hvern einstakling
   CO₂ emissions per capita
3. Neyslutengd losun á hvern einstakling (2022)
   Consumption-based CO₂ per capita

Leiðbeiningar:

1. Skoðaðu öll þrjú kortin og veldu tvö lönd sem þér finnst áhugaverð til samanburðar (t.d. Kína og Kanada, eða Indland og Bandaríkin).
2. Hugleiddu og skráðu:
• Hvernig kemur hvert land út í þessum þremur mælingum?
• Hvað segja gögnin um neyslu og ábyrgð í hverju landi?
• Hvaða munur kemur í ljós þegar við skoðum neyslutengda losun í stað heildarlosunar?
3. Veldu fjögur hugtök úr listanum hér að neðan. Útskýrðu þau með eigin orðum og tengdu við gögnin og túlkun þína á samhengi loftslagsmála.

Hugtök (val um fjögur – eitt úr hverjum flokki ef mögulegt):

Ójöfnuður og hnattræn ábyrgð
Ójöfnuður milli ríkja – Þróunarlönd – Iðnvædd lönd – Siðferðileg ábyrgð – „Tap og tjón“ – Græni loftslagssjóðurinn – Losun og ábyrgð – Heildarlosun – Losun á mann – Neyslubundin losun – Kolefnisfótspor – Kaupmáttur og losun – Neyslutengd losun Íslands

Áhrif loftslagsbreytinga
Útblástur – Þurrkar – Flóð – Áhrif á samfélög – Umhverfisflóttamenn – Lífsviðurværi – Búseta – Fátækt – Fólksflutningar – Flóðvarnir

Viðbrögð og lausnir samfélaga
Sjálfbærni – Samfélagsviðbrögð og lausnir – Fridays for Future – COP-ráðstefnur – Grasrótarhreyfingar – Alþjóðlegt samstarf – Grænar lausnir – Endurnýjanleg orka

Neysla, atvinnuhættir og lífsstíll
Atvinnuhættir og lífsstíll – Landbúnaður – Sjávarútvegur – Ferðaþjónusta – Sjálfbærar samgöngur – Lúxusneysla – Innflutningur vara

Menntun og vitund
Menntun og vitund – Vitundarvakning – Menntun um loftslagsbreytingar – Deiling þekkingar

Ritunarleiðbeiningar:

• Inngangur: Kynntu löndin sem þú valdir og hvert verkefnið snýst um.
• Meginmál:
• Berðu saman gögnin – hvaða munur kemur fram í mælingunum?
• Tengdu gögnin við valin hugtök.
• Sýndu gagnrýna hugsun um ábyrgð, neyslu og samfélagslega þætti.
• Lokaorð: Hvaða ályktun dregur þú um réttlæti og ábyrgð í loftslagsmálum?

Lengd: 250–350 orð
Gervigreind: Ef þú notaðir gervigreind, skaltu skrifa í lok textans hvernig og hvers vegna þú notaðir hana.

Settu upp verkefnið sem kahoot eða ppt og kynntu fyrir bekknum.

Markmið verkefnis:

• Að skilja muninn á mismunandi losunarmælingum
• Að túlka gögn í félagsfræðilegu samhengi
• Að beita hugtökum gagnrýnið og rökstyðja sjónarmið
• Að setja upp skýra og vel skipulagðri ritun
• Að setja upp og kynna efnið