Almenn afbrotafræði

Verkefni: Hryðjuverk – þróun, hugtök og ný tækni

Markmið:

• Nemendur skilji flóknar orsakir og þróun hryðjuverka.
• Nýti fjölbreytt hugtök og söguleg dæmi til að útskýra áhrif og eðli árása.
• Kynnist samtímalegum áskorunum s.s. gervigreind, samfélagsmiðlum og djúpfölsunum.
• Nýti gervigreind til að styðja vinnu sína en skrifi alltaf með eigin orðum.

HLUTI 1 – Hugtök í samhengi (40–60 orð/hugtak)

Veldu 6 hugtök af listanum hér að neðan og útskýrðu þau.
Þú mátt nota ChatGPT eða önnur AI-verkfæri til að nálgast fyrstu útskýringu – en settu fram með eigin orðum og nefndu dæmi úr lesefni, sögulegum árásum eða eigin greiningu.

Valmöguleg hugtök:

• Netárásir
• Flugrán
• Mannrán
• Fjölmiðlaáhrif
• Söguleg þróun og bylgjur
• Anarkistar
• Þjóðernishyggja
• Trúarhryðjuverk
• Vinstribyltningar
• Hatursglæpir
• Róttæking
• Öfgahægri
• Vistfræðihryðjuverk
• Eftirlit
• Gervigreind
• Drónar
• Djúpfalsanir
• Samfélagsmiðlar
• Fjármögnun
• Nýlendustefna

HLUTI 2 – Valgreining: Hryðjuverkasamtök og atburðir

Veldu ein samtök eða eina árás af listanum hér að neðan.
Skrifaðu greiningu í 150–200 orðum þar sem þú notar a.m.k. 3 af hugtökunum úr hluta 1.

Veldu eitt:

• Al-Qaeda og árásin á Tvíburaturnana
• ISIS og áhrif trúarhryðjuverka
• Boko Haram og stúlkunum í Nígeríu
• ETA og spænska ríkisvaldið
• IRA og átök á Írlandi
• FARC og fíkniefnastríðið í Kólumbíu
• PFLP og flugrán
• Rauða herdeildin (Þýskaland) eða Rauðu herdeildirnar (Ítalía)
• London (2005), París (2015), Brussel (2016), Bali (2002) eða Mumbai (2008)

Spurðu gervigreind:

• Hverjar voru orsakir árásanna eða starfsemi hópsins?
• Hvaða samfélagsbreytingar eða sögulegar rætur skiptu máli?
• Hvernig höfðu nýjar tæknibreytingar eða fjölmiðlaáhrif áhrif?
• Hvaða viðbrögð komu frá almenningi, ríkjum eða alþjóðasamfélaginu?

HLUTI 3 – Gagnagreining með Our World in Data

Farðu á https://ourworldindata.org/terrorism
Veldu eitt graf eða töflu sem sýnir þróun, tíðni eða áhrif hryðjuverka.

Skrifaðu í 100–150 orðum hvað gögnin sýna – og tengdu þau við a.m.k. eitt hugtak úr hluta 1.
Þú mátt nota AI til að útskýra gögnin fyrst, en samantektin skal vera með eigin orðum.

Dæmi um gagnaspurningar:

• Hver er þróunin í fjölda árása?
• Hvaða lönd eru í hættu?
• Tengjast vissar árásir ákveðnum hugmyndakerfum (trú, þjóðerni, tækni)?
• Hefur netárásum fjölgað?

HLUTI 4 – Framtíðarsýn og tæknin

Skrifaðu stutta hugleiðingu (100–150 orð) þar sem þú notar gervigreind (t.d. ChatGPT) til að kanna:

Hvernig gætu tæknibreytingar (t.d. djúpfalsanir, drónar eða gervigreind) haft áhrif á þróun hryðjuverka á næstu árum?

Markmið: Sýna að þú getur notað AI sem tæki til að víkka sjónarhorn – en endurskrifar það á þínu eigin máli og með gagnrýnu hugarfari.

Aðstoð frá AI – Dæmi um gagnlegar spurningar

• „Útskýrðu hvernig netárásir tengjast hryðjuverkum“
• „Hver eru söguleg dæmi um vinstribyltningar og hryðjuverk?“
• „Hvernig hafa samfélagsmiðlar breytt útbreiðslu róttækni?“
• „Hvaða hlutverk gegna drónar í nútíma hryðjuverkum?“